بررسی مبانی فقهی قاعده نفی عسر و حرج

بررسی مبانی فقهی قاعده نفی عسر و حرج

مقاله عسر و حرج
قاعده نفی عسر و حرج
مقاله قاعده نفی عسر و حرج
قاعده نفی عسر و حرج در فقه
مبانی فقهی قاعده نفی عسر و حرج
مفهوم و رابطه عسر و حرج
قاعده نفی العسر و الحرج
عسر و حرج در قران
عسر و حرج در روایات

رفتن به سایت اصلی

دانلود مقاله رشته حقوق

بررسی مبانی فقهی قاعده نفی عسر و حرج

 

 

 

 

چکیده

قواعد فقهی، گزاره هایی هستند که در بابهای مختلف فقه کاربرد فراوان و در استنباط نهایی احکام تأثیر بسزایی دارند. قاعده نفی حرج، از جمله این قواعد است که با استناد به آن، هرگاه امتثال حکمی برای مکلف، سخت و با مشقت زیاد همراه باشد، آن حکم مرتفع شده و امتثالش لازم نیست. به دیگرسخن، این قاعده اطلاقات ادله احکام را محدود می کند.

در این نوشتار، ضمن بررسی مفهوم و رابطه عسر و حرج، دلیلهای این قاعده اعم از آیات، روایات، اجماع و عقل به تفصیل بررسی و میزان دلالت آنها تشریح شده است.

 

 

 

واژگان کلیدی:

قاعده فقهی

عسر و حرج

فقه

علت

حکمت

 

 

 

 

 

مقدمه

از جمله قاعده های فقهی که در بابهای مختلفی مانند نماز، روزه و حج جریان دارد و به آن استناد می شود، قاعده نفی حرج است؛ آن هم در هنگامی که تکلیفی موجب زحمت و مشقت شدید مکلف شود.توضیح اینکه هرگاه امتثال حکمی برای مکلف، سخت و با مشقت زیاد همراه باشد، آن حکم مرتفع می شود و امتثالش لازم نیست؛ برای مثال، شخصی جراحتی در دستش ایجاد شده است و انجام وضو موجب زحمت و درد شدید وی می شود، در این هنگام، شستن دست بر چنین فردی واجب نیست.

 

به دیگرسخن، این قاعده اطلاقات ادله احکام را محدود می کند؛ بدین معنا که مثلاً طبق آیه شریفه (کتب علیکم الصیام)، روزه واجب است ـ چه حرجی و طاقت فرسا باشد و چه نباشد ـ قاعده نفی حرج، این اطلاق را محدود می کند؛ در نتیجه، روزه حرجی واجب نیست.در کتابهای قواعد و نوشته های فقهی، از این قاعده تحت عنوان «قاعده نفی العسر و الحرج» نام برده می شود. اگرچه این قاعده درابواب مختلف فقه جاری می شود و در موارد زیادی مورد نیاز فقیه است، در کمتر کتابی به صورت مستقل مورد بحث و بررسی قرارگرفته است؛ لذا به نظر می رسد که زوایای گوناگون آن مورد کاوش قرار گیرد.

دراین نوشتار، دلیل هایی که فقیهان بر این قاعده اقامه کرده اند، ذکر شده و جوانب مختلف آنها مورد بحث و بررسی قرار می گیرد؛ ضمن آنکه قبل ازطرح اصل مسئله، چند موضوع مربوط به قاعده را مطرح می کنیم.

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

چکیده 2

واژگان کلیدی: 2

مقدمه 2

1ـ مفهوم عسر و حرج 3

2ـ رابطه ی عسر و حرج 4

به عقیده ایشان، تکالیف از نظر میزان سهولت و عسر، درجاتی به شرح زیر دارد: 5

3. بررسی دلیلهای قاعده نفی عسر و حرج 7

3ـ1. آیات 7

دو اشکال نسبت به این دیدگاه مطرح شده است که آنها را بررسی می کنیم: 9

3ـ شیخ طوسی در بحث تیمم می فرماید: 10

علت و حکمت 11

مرحوم طبرسی می نویسد: 14

2ـ محقق حلّی در بحث نماز قضا می فرماید: 15

3ـ2ـ روایات 17

در این روایت، نفی حرج علت حکم قرار داده شده است. 19

3ـ3- اجماع 20

3ـ4ـ دلیل عقلی 21

کتاب شناسی 22

 

 

 

 

  • روشهای ازدیاد برداشت از مخازن نفتی

    روشهای ازدیاد برداشت از مخازن نفتی روشهای ازدیاد برداشت روشهای ازدیاد برداشت نفت روشهای حرارتی ازدیاد برداشت نفت روشهای ازدیاد برداشت از مخازن نفتی روشهای ازدیاد برداشت در مخازن شکافدار دانلود پایان نامه ازدیاد برداشت نفت دانلود پایان نامه كارشناسی…

  • گزارش کارآموزی وکالت با عنوان جریمه و آثار آن از حیث سیاست جنائی

    گزارش کارآموزی وکالت با عنوان جریمه و آثار آن از حیث سیاست جنائی جرم جریمه جرائم و مجازاتها حقوق کیفری ایران حقوق جزای ایران دانلود گزارش کارآموزی وکالت با عنوان جریمه و آثار آن از حیث سیاست جنائی گزارش کارآموزی…

  • پاورپوینت تحلیل استراتژی های شرکت تولیدی تلاونگ

    پاورپوینت تحلیل استراتژی های شرکت تولیدی تلاونگ کلمات کلیدی : پاورپوینت تحلیل استراتژی های شرکت تولیدی تلاونگ تحلیل استراتژی های شرکت تولیدی تلاونگ معرفی شرکت تلاونگ شناخت وضعیت موجود استفاده از روشهای نوین افزایش تولید شناسایی نیاز تصور مردم از…

  • پاورپوینت رابطه استراتژی و ساختار

    پاورپوینت رابطه استراتژی و ساختار رفتن به سايت اصلي عنوان: پاورپوینت رابطه استراتژی و ساختار فرمت: پاورپوینت (قابل ویرایش) تعداد اسلاید: 42 اسلاید دسته: مبانی سازمان و مدیریت- اصول مدیریت- تئوری های مدیریت پیشرفته طراحی اسلایدهای بسیار زیبا این فایل در…

  • رشوه در فقه شیعه با مقایسه آن در قانون مجازات اسلامی و حقوق ایران

    رشوه در فقه شیعه با مقایسه آن در قانون مجازات اسلامی و حقوق ایران پایان نامه رشوه پایان نامه درباره رشوه پایان نامه در مورد رشوه رشوه در فقه امامیه رشوه در فقه شیعه رشوه در قانون ایران مصادیق رشوه…

  • دانلود پاورپوینت مجتمع تجاری و رفاهی ستاره پارس

    دانلود پاورپوینت مجتمع تجاری و رفاهی ستاره پارس پاورپوینت معماری مدرن پاورپوینت معماری ایران دانلود پاورپوینت در مورد معماری رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت مجتمع تجاری و رفاهی ستاره پارس جهت رشته معماری در قالب 16 اسلاید و با…

  • راهبردهای توسعه گردشگری روستایی و جاذبه توریستی

    راهبردهای توسعه گردشگری روستایی و جاذبه توریستی کلمات کلیدی : روشهای جذب گردشگر عوامل موثر بر جذب گردشگر پایان نامه گردشگری روستایی راهکارهای جذب گردشگر راهبردهای جاذبه توریستی اثرات توسعه گردشگري روستایی روشهای توسعه گردشگری روستایی راهکارهای توسعه گردشگری روستایی…

  • پاورپوینت ماهیت ترومای عشق و انواع آن

    پاورپوینت ماهیت ترومای عشق و انواع آن رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت ماهیت ترومای عشق و انواع آن جهت رشته روانشناسی در قالب 31 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش    …

  • پاورپوینت هک و هکر

    پاورپوینت هک و هکر رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت هک و هکر جهت رشته کامپیوتر در قالب 42 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش          اوایل برنامه‌های کوچکی توسط…

  • فصل 16 پاورپوینت طراحی تفضیلی سطح اجزا

    فصل 16 پاورپوینت طراحی تفضیلی سطح اجزا پاورپوینت طراحی تفضیلی سطح اجزا پاورپوینت مهندسی نرم افزار رفتن به سايت اصلي دانلود فصل 16 پاورپوینت طراحی تفضیلی سطح اجزا جهت رشته کامپیوتر در قالب 19 اسلاید و با فرمت pptx بصورت…

  • پاورپوینت بلور شناسی هندسی

    پاورپوینت بلور شناسی هندسی دانلود پاورپوینت بلور شناسی هندسی دانلود پاورپوینت درمورد بلور شناسی هندسی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت بلور شناسی هندسی جهت رشته زمین شناسی در قالب 150 اسلاید و با فرمت pptx به صورت کامل و…

  • پاورپوینت بازاريابي؛ مديريت رابطه سودمند با مشتري ( فصل اول كتاب اصول بازاریابی كاتلر و آرمسترانگ ترجمه بهمن فروزنده )

    پاورپوینت بازاريابي؛ مديريت رابطه سودمند با مشتري ( فصل اول كتاب اصول بازاریابی كاتلر و آرمسترانگ ترجمه بهمن فروزنده ) رفتن به سايت اصلي عنوان: پاورپوینت بازاريابي؛ مديريت رابطه سودمند با مشتري( فصل اول كتاب اصول بازاریابی كاتلر و آرمسترانگ…

  • توانمند سازی كاركنان

    توانمند سازی كاركنان توانمند سازی سرمایه های انسانی دانلود مقاله افزایش بهره وری كاركنان دانلود مقالات رشته مدیریت دانلود مقاله توانمند سازی كاركنان دانلود مقاله توانمند سازی سرمایه های انسانی دانلود مقالات مدیریت رفتن به سایت اصلی دانلود مقاله رشته…

  • پاورپوینت اصول تغذیه در ماه مبارک رمضان

    پاورپوینت اصول تغذیه در ماه مبارک رمضان رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت اصول تغذیه در ماه مبارک رمضان جهت رشته تغذیه در قالب 35 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش    …

  • ارتباط میان فرهنگ سازمانی و کارآفرینی سازمانی

    ارتباط میان فرهنگ سازمانی و کارآفرینی سازمانی ابعاد کارآفرینی سازمانی ابعاد فرهنگ سازمانی ابعاد مختلف فرهنگ سازمانی مدل هاي فرهنگ سازماني انواع مدل های فرهنگ سازمانی مدل های مختلف فرهنگ سازمانی مدل های کارآفرینی سازمانی انواع مدل های کارآفرینی سازمانی…

  • چارچوب نظری و پیشینه پژوهش اعتماد به نفس جنسی

    چارچوب نظری و پیشینه پژوهش اعتماد به نفس جنسی کلمات کلیدی : فصل دوم پایان نامه اعتماد به نفس جنسی مبانی نظری اعتماد به نفس جنسی پیشینه تحقیق اعتماد به نفس جنسی پیشینه داخلی اعتماد به نفس جنسی پیشینه خارجی…

  • مبانی نظری و پیشینه تحقیق ریسک در مدیریت مالی 62 صفحه

    مبانی نظری و پیشینه تحقیق ریسک در مدیریت مالی 62 صفحه کلمات کلیدی : مبانی نظری ریسک پیشینه تحقیق ریسک مبانی نظری ریسک در مدیریت مالی پیشینه تحقیق ریسک در مدیریت مالی پیشینه داخلی ریسک در مدیریت مالی پیشینه خارجی…

  • پاورپوینت حرفه مندی و اخلاق حرفه ای

    پاورپوینت حرفه مندی و اخلاق حرفه ای پاورپوینت حرفه مندی پاورپوینت در مورد اخلاق حرفه ای پاورپوینت اخلاق حرفه ای پاورپوینت تاریخچه اخلاق حرفه ای پاورپوینت اهمیت اخلاق حرفه ای رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت حرفه مندی و اخلاق…

  • پاورپوینت مدیریت استرس

    پاورپوینت مدیریت استرس پاورپوینت مدیریت استرس و شناخت آن دانلود پاورپوینت مدیریت استرس و درمان آن پاورپوینت مدیریت استرس و واکنش افراد رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت مدیریت استرس جهت رشته ی روانشناسی در قالب 12 اسلاید و با…

  • پرسشنامه ارزیابی روش کوپن سهام در راستای خصوصی سازی

    پرسشنامه ارزیابی روش کوپن سهام در راستای خصوصی سازی پرسشنامه خصوصی سازی پرسشنامه ارزیابی روش کوپن سهام پرسشنامه ارزیابی کوپن سهام برای خصوصی سازی رفتن به سایت اصلی دانلود پرسشنامه پایان نامه رشته مدیریت پرسشنامه ارزیابی روش کوپن سهام در راستای خصوصی سازی  …

  • جزوه حقوق بین الملل اقتصادی دکتر افروغ

    جزوه حقوق بین الملل اقتصادی دکتر افروغ جزوه حقوق بین الملل اقتصادی دکتر افروغ رفتن به سایت اصلی جزوه حقوق بین الملل اقتصادی دکتر افروغ به تعداد 30 صفحه pdf جزوه دستنویس دانشجو از مباحث کلاس شامل مباحث کلیات لیبرالیسم…

  • وجدان اخلاقی از نگاه علامه جعفری

    وجدان اخلاقی از نگاه علامه جعفری وجدان وجدان اخلاقی وجدان اخلاقی از نگاه اندیشمندان اسلامی دیدگاه علافه جعفری به وجدان اخلاقی دانلود پایان نامه وجدان اخلاقی دانلود پایان نامه رشته فلسفه اخلاق وجدان اخلاقی از نگاه علامه جعفری مطالعه وجدان…

  • دانلود پاورپوینت تحقیق در مورد افزایش وزن و چاقی

    دانلود پاورپوینت تحقیق در مورد افزایش وزن و چاقی رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت تحقیق در مورد افزایش وزن و چاقی جهت رشته پزشکی در قالب 91 اسلاید و با فرمت pptx به صورت کامل و جامع و با…

  • مبانی نظری پیاده سازی موفق سیستمهای ERP با مدیریت دانش

    مبانی نظری پیاده سازی موفق سیستمهای ERP با مدیریت دانش مبانی نظری مدیریت دانش مبانی نظری برنامه ریزی منابع سازمان مبانی نظری پیاده سازی موفق erp در سازمان پیاده سازی موفق erp طراحی مدلی جهت پیاده سازی موفق erp در…

  • دانلود تحقیق نظریه های روان شناختی با فرمت ورد

    دانلود تحقیق نظریه های روان شناختی با فرمت ورد رفتن به سايت اصلي هدف از این تحقیق بررسی نظریه های روان شناختی با فرمت docx در قالب 40 صفحه ورد بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش می باشد…

  • پیشینه صنعت کاشی و سرامیک و بررسی نقاط ضعف و قوت

    پیشینه صنعت کاشی و سرامیک و بررسی نقاط ضعف و قوت تعریف کاشی و سرامیک صنعت کاشی و سرامیک در ایران پیشینه صنعت کاشی و سرامیک بررسی نقاط ضعف و قوت صنعت کاشی و سرامیک دانلود پایان نامه کاشی و…

  • دانلود پاورپوینت پرستار سیرکولر

    دانلود پاورپوینت پرستار سیرکولر رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت پرستار سیرکولر جهت رشته پرستاری در 18 اسلاید و با فرمت pptx  بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش       پرستار سیر کولر یا سیار (به انگلیسی:…

  • پاورپوینت عقب ماندگی ذهنی وروش های درمان

    پاورپوینت عقب ماندگی ذهنی وروش های درمان عقب ماندگی ذهنی چیست پاورپوینت عقب ماندگی ذهنی ژنتیک پاورپوینت عقب ماندگی ذهنی کودکان پاورپوینت عقب ماندگی ذهنی در کودکان پاورپوینت عقب ماندگی ذهنی خفیف پاورپوینت عقب ماندگی ذهنی نوزاد پاورپوینت عقب ماندگی…

  • پرسشنامه ارزیابی علل تاثیرگذار بر فساد اداری از نگاه کارکنان سازمان

    پرسشنامه ارزیابی علل تاثیرگذار بر فساد اداری از نگاه کارکنان سازمان پرسشنامه عوامل موثر بر فساد اداری پرسشنامه فساد اداری سازمانهای دولتی پرسشنامه فساد اداری در سازمان های دولتی پرسشنامه عوامل موثر بر فساد اداری از دیدگاه کارکنان پرسشنامه فساد…

  • پاورپوینت گرامر درس دوم زبان نهم

    پاورپوینت گرامر درس دوم زبان نهم رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت آموزش زبان نهم متوسطه مبحث زمان حال استمراری در قالب 8 اسلاید و با فرمت pptx بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش       مقدمه:…

  • دانلود تحقیق مشکلات رفتاری و علل آن با فرمت ورد

    دانلود تحقیق مشکلات رفتاری و علل آن با فرمت ورد رفتن به سايت اصلي هدف از این تحقیق بررسی مشکلات رفتاری و علل آن با فرمت docx در قالب 28 صفحه ورد بصورت کامل و جامع و با قابلیت ویرایش…

  • پاورپوینت تفکر انتقادی و خلاقيت

    پاورپوینت تفکر انتقادی و خلاقيت کلمات کلیدی : پاورپوینت تفکر انتقادی و خلاقيت تفکر انتقادی و خلاقيت تحقیق تفکر انتقادی و خلاقيت تفکرانتقادی تعریف تفکرانتقادی ویژگی های تفکر انتقادی اهمیت و ضرورت پرداختن به تفکرانتقادی نظریه های یادگیری همسو با…

  • پاورپوینت در مورد سنگ های آذرین پگماتیت

    پاورپوینت در مورد سنگ های آذرین پگماتیت پاورپوینت پگماتیت دانلود پاورپوینت پگماتیت دانلود تحقیق پاورپوینت پگماتیت پاورپوینت پگماتیت چیست؟ رفتن به سايت اصلي دانلود پاورپوینت در مورد سنگ های آذرین پگماتیت جهت رشته علوم آزمایشگاهی در قالب 29 اسلاید و با…

  • فساد مالی و اداری در ایران و چگونگی پیشگیری و مبارزه با آن

    فساد مالی و اداری در ایران و چگونگی پیشگیری و مبارزه با آن پایان نامه فساد اداری عوامل موثر بر فساد اداری راهکارهای مبارزه با فساد اداری مصادیق فساد اداری راهکارهای مبارزه با فساد اداری پیشگیری از فساد اداری عوامل…

  • دانلود تحقیق نرون ها و شبکه عصبی مصنوعی با فرمت ورد

    دانلود تحقیق نرون ها و شبکه عصبی مصنوعی با فرمت ورد رفتن به سايت اصلي هدف از این تحقیق بررسی نرون ها و شبکه عصبی مصنوعی با فرمت docx در قالب 19 صفحه ورد بصورت کامل و جامع و با…